Als je langzaam verdwijnt uit je eigen gezin

Over gezinsproblemen, emotionele afstand en je plek binnen het gezin terugvinden

Ze hadden samen al een heel leven opgebouwd. Ze woonden in verschillende landen, kregen drie kinderen en droegen veel verantwoordelijkheid. Van buitenaf zag hun leven er stevig uit. Binnen het gezin was de spanning langzaam opgelopen.

Het begon niet met één groot moment. Eerder met een sfeer die veranderde. Gesprekken die sneller vastliepen. Irritatie die bleef hangen. Vermoeidheid die steeds zichtbaarder werd in de manier waarop ze met elkaar omgingen.

Hij werkte veel en voelde zich sterk verantwoordelijk voor zijn gezin. Hij dacht voortdurend na over oplossingen en probeerde grip te krijgen op wat er gebeurde, thuis en in zichzelf. Ondertussen trok hij zich steeds verder terug. Hij werd stiller, afweziger en leefde steeds meer in zijn hoofd. Tijdens één van de gesprekken zei hij:

“Soms voelt het alsof ik geen plek meer heb in mijn eigen gezin.”

Zij bewoog de andere kant op. Ze bleef organiseren, regelen en doorgaan. Haar dagen stonden vol en haar energie bleef voortdurend aan. Onder die beweging lag uitputting. En teleurstelling. Ze voelde zich alleen in alles wat zij droeg en miste erkenning voor wat er dagelijks op haar schouders terechtkwam. Dat kwam naar buiten in boosheid, scherpe reacties en onrust in het contact.

Gaandeweg kwamen ook de kinderen steeds meer in beeld. Ze bewogen mee met de spanning tussen hun ouders en raakten verstrengeld in dynamieken die eigenlijk te groot waren voor hun leeftijd. De grenzen tussen ouder en kind waren minder helder geworden. Iedereen voelde veel van elkaar en tegelijk raakte iedereen verder verwijderd van zichzelf.

In de gesprekken ontstond langzaam meer zicht op wat er onder hun reacties leefde.

Hij begon te herkennen hoe zijn stilte bescherming bood en hem tegelijk verder uit het contact haalde. Zij begon te voelen hoeveel verdriet en eenzaamheid onder haar boosheid lagen. Beiden verlangden naar rust, erkenning en nabijheid, alleen lieten ze dat op totaal verschillende manieren zien.

Toen dat zichtbaar werd, veranderde er iets in de sfeer tussen hen. Geen grote ommekeer, eerder kleine momenten waarop ze elkaar weer konden bereiken. Hij kon vaker woorden geven aan wat er in hem omging. Zij merkte eerder wanneer de spanning opliep en wat er onder haar reacties meespeelde.

Er kwam weer ruimte voor gesprek. Voor zachtheid. Voor ieders plek binnen het gezin.

In gezinnen waarin veel wordt gedragen, verschuiven rollen vaak langzaam en ongemerkt. Juist daarom helpt het wanneer zichtbaar wordt wat iedereen ondertussen is gaan doen om zichzelf staande te houden.

Daar werk ik mee. Met wat er tussen mensen gebeurt, met wat voelbaar wordt in contact en met alles wat onder de oppervlakte invloed blijft houden op hoe we samenleven.