Wat hij online vond en thuis niet meer voelde

Over vreemdgaan, intimiteit en wat er gebeurt wanneer verlangen buiten de relatie terechtkomt

Ze ontdekte het op een avond in hun slaapkamer. Hij zat in bed met zijn laptop toen zij binnenkwam. Op het moment dat ze dichterbij kwam, klapte hij het scherm dicht. Net iets te snel. Zo’n beweging die misschien niets betekent wanneer je hem niet opmerkt en alles kan betekenen zodra je hem wel hebt gezien.

Ze had geen volledig gesprek kunnen lezen en ook geen zin die ze later woord voor woord kon herhalen. Ze had vooral zijn reactie gezien: de haast waarmee het scherm verdween, zijn lichaam dat ineens alert werd, de blik daarna. Genoeg om te vragen wat hij aan het doen was. En genoeg om niet tevreden te zijn met het eerste antwoord.

Toen ze bij mij kwamen, gebruikte zij vrij snel het woord vreemdgaan. Voor haar maakte het weinig verschil dat het contact online had plaatsgevonden. Hij had iets met een andere vrouw gedeeld waarvan zij dacht dat het binnen hun relatie hoorde. Hij had het bovendien voor haar verborgen. Voor hem lag het ingewikkelder. Hij wist dat hij een grens was overgegaan en schaamde zich daarvoor. Tegelijk probeerde hij uit te leggen wat hij daar had gezocht, en juist dat was voor haar aanvankelijk bijna niet te verdragen. Alsof begrijpen waarom hij het had gedaan al gevaarlijk dicht in de buurt kwam van het minder erg maken.

Ze zaten naast elkaar en spraken opvallend beheerst. Zij rechtop, zorgvuldig in haar woorden, scherp luisterend naar alles wat hij zei. Hij zonder veel bravoure, eerder zoekend en zichtbaar ongemakkelijk wanneer het over zijn verlangen ging. Soms hoefde zij maar één woord uit zijn antwoord te halen om een nieuwe vraag te stellen. Hoe lang? Hoe vaak? Wat zei je tegen haar? Wat zocht je daar dan precies?

Dat laatste bleef hangen.

Want wat hij online had gezocht, bleek moeilijk los te zien van wat er thuis al langere tijd nauwelijks meer gebeurde. Aandacht. Flirten. Het gevoel aantrekkelijk gevonden te worden. Iemand die nieuwsgierig naar hem was op een manier die in hun dagelijks leven bijna verdwenen was. Hij vertelde daar niet trots over. Eerder als iemand die zelf ook moest toegeven hoe belangrijk iets voor hem was geworden waar hij thuis nauwelijks meer over sprak.

Hun seksleven was al langer een gebied waar ze voorzichtig omheen bewogen. Ze functioneerden samen, regelden hun leven, zorgden voor hun gezin en konden over van alles praten. Rond seks leek ieder gesprek sneller beladen. Er waren avonden waarop de één al aanvoelde dat de ander geen zin had en er dus maar niet aan begon. Momenten waarop een aanraking meteen de vraag opriep of daar iets van verwacht werd. Afwijzingen die nooit bedoeld waren als grote gebeurtenissen en toch ergens bleven liggen. Op een gegeven moment kan zelfs de vraag ‘ga je mee naar bed?’ over verrassend veel meer gaan dan slapen.

Zij luisterde lang naar hem vanuit haar boosheid. Tot ze op een moment in een van de gesprekken zei:

‘Ik kan me niet herinneren wanneer ik me voor het laatst begeerd voelde.’

Ze zei het anders dan de dingen die ze daarvoor had gezegd. Minder scherp. Daarna bleef ze stil. Ik liet die stilte even bestaan en vroeg hem daarna alleen wat hij haar had horen zeggen. Niet om te reageren of uit te leggen wat er voor hem had gespeeld. Eerst luisteren naar wat zij zojuist eigenlijk vertelde.

Die zin bracht iets in de kamer wat moeilijker was om uitsluitend bij zijn laptop neer te leggen. Zij miste zelf ook iets. Ze kon vertellen hoe ingewikkeld seks voor haar was geworden, hoeveel gedachten zich ermee bemoeiden en hoe gemakkelijk ze tijdens intimiteit bezig kon zijn met de vraag of ze wel genoeg aanwezig was, aantrekkelijk genoeg, ontspannen genoeg. Alsof ze zichzelf tijdens het vrijen vanaf de zijkant stond te beoordelen. Hij had zijn eigen onzekerheid intussen steeds minder met haar gedeeld.

Daar zaten ze dan: hij met het bewijs dat hij buiten hun relatie iets was gaan zoeken en zij met het besef dat ze binnen diezelfde relatie zelf al lange tijd nauwelijks meer het gevoel had begeerd te worden.

Vanaf dat moment ging het in de gesprekken nog steeds over wat hij had gedaan. Dat moest ook. Zij wilde antwoorden en hij had verantwoordelijkheid te nemen voor wat hij voor haar verborgen had gehouden. Alleen kwamen er steeds vaker andere momenten naast te liggen. Wanneer hadden ze elkaar voor het laatst aangeraakt zonder dat iemand onmiddellijk bedacht wat die aanraking betekende? Wanneer hadden ze voor het laatst gezegd waar ze werkelijk naar verlangden? Wat gebeurde er wanneer één van hen initiatief nam en de ander aarzelde? En wat deden ze daarna met de teleurstelling?

Soms konden ze daar verrassend open over praten. Een andere keer zat schaamte alweer tussen hen in voordat een zin goed en wel was uitgesproken. Hij kon terugschrikken voor haar boosheid. Zij kon iets van zijn uitleg horen als een verwijt aan haar: dus omdat wij weinig seks hadden, deed jij dit? Dan moest het gesprek weer terug naar wat er werkelijk gezegd was, voordat ze verder konden.

Het ongemakkelijke was dat ze allebei iets misten en daar ieder op een andere manier mee waren omgegaan. Hij had een deur naar buiten geopend zonder haar te vertellen dat hij dat deed. Zij had zich steeds verder teruggetrokken uit een deel van zichzelf waarin ze zich onzeker en bekeken voelde. Ondertussen konden ze samen waarschijnlijk nog heel behoorlijk een gewone avond hebben. Eten, iets bespreken, naar bed. Juist daarin kan afstand lang onzichtbaar blijven: het dagelijks leven vraagt zelden of twee mensen elkaar nog begeren voordat het de volgende ochtend gewoon weer begint.

De laptop bleef daarom belangrijk. Dat moment kon niet worden teruggebracht tot een ‘signaal’ dat hun relatie al niet goed zat. Hij had iets gedaan wat haar vertrouwen beschadigde en zij hoefde dat niet kleiner te maken om te kunnen onderzoeken wat er tussen hen al langer speelde. Tegelijk bleek er achter dat dichtgeklapte scherm een gesprek te liggen dat ze thuis al heel lang niet meer hadden gevoerd.

Aan het einde bleef er een vraag over die veel moeilijker was dan vaststellen of zijn online contact wel of niet onder vreemdgaan viel. Ze moesten elkaar weer aankijken als man en vrouw, met alles wat inmiddels uitgesproken was over schaamte, afwijzing, verlangen en gemis, en zichzelf afvragen of ze nog nieuwsgierig genoeg waren naar degene die daar naast hen zat.

Willen we elkaar nog terugvinden?